Προωθεί την υλοποίηση του πολεοδομικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού,  την μελέτη, διαχείριση και εκτέλεση προγραμμάτων οικιστικής και πολεοδομικής ανάπτυξης.
    Προτείνει, μελετά, επιβλέπει και εφαρμόζει Γενικά Πολεοδομικά σχέδια, Πολεοδομικές Μελέτες, Πράξεις Εφαρμογής  υπό τις ρυθμίσεις   ενός συνολικού σχεδιασμού.
    Προωθεί την  εκπόνηση τοπικών προγραμμάτων για την προστασία και αναβάθμιση του φυσικού, αρχιτεκτονικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, στο πλαίσιο των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών.
    Συμμετέχει στη σύνταξη  των  Πενταετών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και των ετήσιων Προγραμμάτων του Δήμου και των οργανισμών του, ώστε να συνάδουν  με τους  στόχους της χωροταξικής και πολεοδομικής ανάπτυξης του Δήμου Ρόδου. 
    Τηρεί έντυπο και ηλεκτρονικό αρχείο χαρτών και ρυμοτομικών διαγραμμάτων, διαταγμάτων, πινακίδων εφαρμογής εγκεκριμένων σχεδίων, όρων δόμησης, εκθέσεων και διαγραμμάτων εφαρμογής, παρέχει  πληροφορίες και εκδίδει τις σχετικές βεβαιώσεις.
    Οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες της Διεύθυνσης στο πλαίσιο της αποστολής της, καθορίζονται από τις ισχύουσες διατάξεις Νόμων,  Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων.

    Αποτελείται από τα παρακάτω επιμέρους τμήματα: